PAGE TOP

पढाइमा कसरी उत्कृष्ट बन्ने ?

हामीहरूमध्ये धेरैले परीक्षा नजीक आउन थालेपछि मात्र तयारी तीव्र पार्छौं । अघिपछि जतिसुकै बेवास्ता गरेको भए पनि परीक्षा भनेपछि सबैको टाउको दुख...

हामीहरूमध्ये धेरैले परीक्षा नजीक आउन थालेपछि मात्र तयारी तीव्र पार्छौं । अघिपछि जतिसुकै बेवास्ता गरेको भए पनि परीक्षा भनेपछि सबैको टाउको दुखाइ हुन्छ । सबैलाई पास हुनै छ, त्यसैले शुरू हुन्छ भागदौड । कहिल्यै नबोल्ने साथीसँग पनि नोट माग्न मन लाग्छ । शिक्षकले पनि एकचोटि अप्ठ्यारो लागेको पाठ दोहोर्‍याइदिए हुन्थ्यो झैं लाग्छ । कस्ता प्रश्न आउलान् ? प्रत्येक पाठ पढेपछि अनुमान गर्न मन लाग्छ ।
अरूसँग आफूलाई कहिल्यै तुलना गर्नु हुँदैन । पढेको कुरा कसरी बढीभन्दा बढी सम्झने, यो हाम्रो पढ्ने तरीकामा भर पर्छ । हामीकहाँ सजिला कुरालाई पनि अप्ठ्यारो बनाएर पढ्ने चलन छ । अप्ठ्यारा कुरा सजिलो बनाउन सक्नुपर्छ । हामी चाहन्छौं एकचपटक पढेकै भरमा सबै दिमागमा घुसोस्, तर त्यो सम्भव छैन । एकदमै थोरैमात्र मान्छे हुन्छन्, जसलाई एकपटक पढेकै भरमा सबै दिमागमा घुस्छ । प्रत्येक मान्छेको आआफ्नै क्षमता हुन्छ । केही सामान्य कुरामा ध्यान पुर्‍याइयो भने मात्र पनि राम्रो अङ्कमा उत्तीर्ण हुन सकिन्छ ।
समय व्यवस्थापन
कुुनै पनि कामका लागि समयको उचित व्यवस्थापन अति आवश्यक हुन्छ । झन् परीक्षाको तयारीका लागि त यसको बढी नै महत्त्व हुने गर्छ । त्यसका लागि कुन समयमा के पढ्ने, के गर्ने, कुन विषयलाई कति समय दिने भन्नेबारे उपयुक्त समयतालिका निर्माण गर्न सकिन्छ । समयतालिका निर्माण गरेर मात्र पुग्दैन । त्यसको पूर्णरूपले पालना गरेर अध्ययन गर्नुपर्छ । अध्ययन गर्दा सकेसम्म पढेका विषयवस्तुको नोट तयार गर्ने र दोहोर्‍याइरहने बानीले पढेका कुरा सजिलै याद हुन्छ । कुनै पनि विषय जति गाह्रो लाग्छ, त्यति नै त्यसलाई ध्यान र समय दिएर अध्ययन गर्नुपर्छ । त्यस्ता विषय वा पाठ दिनमा कम्तीमा पनि एकपटक पुनरवलोकन गनु राम्रो हुन्छ ।
संयुक्त अध्ययन
मेहनती र अध्ययनशील साथीहरूसँग मिलेर अध्ययन गर्दा धेरै फाइदा हुन्छ । यसरी पढ्नाले कठिन लाग्ने विषय वा पाठ पनि सजिलै बुझन् सकिन्छ । साथै, उनीहरूबाट धेरै कुरा सिक्न सकिन्छ । आफूले बिर्सेका कुरा सम्झन पनि यस्तो अध्ययन प्रभावकारी हुन्छ । संयुक्त अध्ययनमा छलफलको माध्यमबाट सिकिएका विषयवस्तुको पछिसम्म याद रहन्छ ।
दिनमा एकपटक (सकेसम्म बेलुकी) नजीकका साथीभाइ भेट्ने र आफूले दिनभरि पढेको विषयवस्तुबारे छलफल गनुपर्छ । भनिन्छ, ८० प्रतिशत ज्ञान मान्छेले आफूले जानेको कुरा अरूलाई बुझाएर प्राप्त गर्छ । यसो गर्दा पढेको कुरा बिर्सने सम्भावना अति कम हुन्छ । सकेसम्म विचार मिल्ने साथीहरूको समूह तयार गरेर पढ्नु उपयुक्त हुन्छ ।
पढेका कुरा लेख्ने
विद्यार्थीको सिकाइ स्तर र दिमागले ग्रहण गर्न सक्ने क्षमता फरक हुने गर्छ । कसैले कक्षामा शिक्षकले पढाउँदा नै बुझन सक्छन् र बिर्संदैनन्, कसैलाई धेरैपटक दोहोर्‍याउनुपर्ने हुन्छ । त्यस्तै, कसैलाई दुई–तीनपटक पढ्नुपर्ने र जानेको कुरा पनि छिट्टै बिर्सने समस्या हुन्छ । यदि यसो भएमा लामा–लामा परिभाषालार्ई सूत्रबद्ध गरेर याद गर्ने र नहेरेर लेख्ने बानी  बसाउनुपर्छ । यसकारण परीक्षामा लेख्दा सजिलै सम्झिन सकिन्छ । साथै, त्यस्ता विषयको बढीभन्दा बढी अभ्यास गर्ने बानी गरेमा धेरै पछिसम्म पनि सजिलै सम्झिन सकिन्छ ।
नोट बनाउने
आफूले पढेका सबै विषयको नोट कक्षाकोठामै बनाउँदा हुन्छ । तर, कक्षाको पढाइबाहेक परीक्षाको पूर्वतयारीमा आफूले अध्ययन गरेका विषयको पनि सङ्क्षिप्त नोट बनाउनुपर्छ । परीक्षा केन्द्रित अध्ययनमा यसले निकै सहयोग पुर्‍याउँछ । जुन विषय पढ्न शुरू गरिन्छ, त्यसका बुँदाहरू टिपोट गर्ने र  त्यसका लागि बोक्न सजिलो हुने सानो कापी वा डायरी प्रयोग गर्नुपर्छ, ता कि जतिबेला पनि पढ्न सकियोस् । परीक्षाका लागि समय कम हुने विद्यार्थीका लागि यस्तो विधि निकै लाभदायी हुन्छ । यसले गर्दा आफूलाई पढ्न पाइएन भन्ने तनाव कम हुन्छ भने समयको पनि सदुपयोग गर्न सकिन्छ । नोट बनाउने बानीले आफूले के पढेँ, कुन विषयको कुन पाठ पढेँ र कति पढ्न बाँकी छ भन्ने बोध पनि गराउँछ । मिल्नेजति कुरा आफ्नो अनुकूलको सूत्र, सर्ट फर्म वा कोड भाषामा ढालेर पढ्ने ।
एककोहोरो पढिरहनुभन्दा पनि पढेको कुरालाई किताब वा कापी छोपेर सम्झने प्रयास गर्ने वा लेख्ने प्रयास गर्ने । यसरी आफूले पढेको कुरा हामी हिँडिरहेका बेला, खाना खाने बेला वा ट्वाइलेट गएका बेला पनि सम्झिन सक्छौं । सम्झने प्रयास गर्दा कतै बिर्सिएजस्तो भयो भने तुरुन्त किताब वा कापी खोलेर हेर्ने ।
शिक्षकसँग छलफल गर्ने
शिक्षकसँग छलफल गरेर पढ्नुअघि आफूलाई दुविधा रहेको वा नबुझेको विषयमा प्रस्ट हुनु आवश्यक हुन्छ । आफूले नबुझेका वा प्रस्ट नभएका प्रश्नहरू कापीमा टिपेर राख्नुपर्छ । यसो गर्नाले सम्बन्धित विषय शिक्षक वा अग्रजहरूसँग सोध्न सजिलो हुन्छ । नबुझेका कुरा सोध्न सङ्कोच मान्नुहुँदैन । यस्तो बानीले सधैं पछि परिन्छ ।
पुराना प्रश्नपत्रको अभ्यास
परीक्षाको तयारी गर्दा पुराना प्रश्नपत्रको अभ्यास गर्नु पनि आवश्यक हुन्छ । कति समयमा कति प्रश्नको उत्तर लेख्न सकिन्छ भनेर पनि प्रयास गर्नुपर्छ । यसले परीक्षाको समयमा कुन प्रश्नलाई कति समय दिने भन्ने थाहा हुन्छ । यसरी गरेको तयारीको कापी परीक्षणका लागि विषय शिक्षक वा अग्रज विज्ञहरूलाई दिन सकिन्छ । त्यस्तो गर्दा के सुधार गर्नुपर्छ भन्ने कुरा थाहा हुन्छ । कमजोरी रहेमा सुधार गर्दै जानुपर्छ । यसो भएमा परीक्षाका प्रश्नहरूको संरचनामा अभ्यस्त भइने हुनाले परीक्षाको रहँदैन । ढुक्कसँग परीक्षा दिन सकिन्छ । त्यस्तै, ग्रीडको संरचना, प्रश्न सोधिने तरीका र कुन एकाइबाट कति नम्बरको कस्तो ढाँचाको प्रश्न आउँछ भन्ने जानकारी हुन्छ । यसले परीक्षामा उत्तर लेख्नका लागि समयको व्यवस्थापन गर्न सजिलो हुन्छ ।
  • अचेल हामी आफ्नो पाठ्यक्रमलाई आवश्यक पर्ने कतिपय सामग्री गूगलमा सर्च गरेर खोज्न सक्छौं । बिताबमा भएका कुरा तथा त्यससँग सम्बन्धित अन्य सामग्री पनि खोजेर पढ्नुपर्छ । यसबाट सम्बन्धित विषयमा अब्बल बन्न सकिन्छ । अति आवश्यक सूत्र छन् भने देखिनेगरी भित्तामा टाँस्ने । बारम्बार एउटै कुरा देख्दा त्यसको सम्झना भइरहन्छ ।
  • आफूले जे पढिरहेको छ, त्यही विषयबाट परीक्षामा प्रश्न आउँछ भन्ने विश्वाश लिएर पढ्ने । कतिपय विद्यार्थीले हरेक विषयवस्तु पढ्ने बेला ‘यसबाट त नआउला’ भन्दै लापरबाही गरेको पाइन्छ । यसो गर्दा परीक्षामा आफूले तयारी नगरेको प्रश्न आएमा उत्तर दिन गाह्रो हुन्छ । त्यसैले, सम्भावित सबैजसो विषयको अध्ययन गर्नु राम्रो हुन्छ ।
  • परीक्षाको तनाव लिएर रातभरि निद्रा माया मारेर पढ्ने बानी धेरैजसो विद्यार्थीको हुन्छ । शरीरलाई चाहिनेजति निद्रा पुगेन भने पढाइ झन् बिग्रन्छ । रातभरि पढिएको छ भने दिउँसो मज्जाले सुत्दा हुन्छ ।
  • पढ्दा निद्रा लाग्ने समस्या छ भने पेट अटेसमटेस हुनेगरी नखाने । बेलाबेलामा चिसो पानीले मुख धुने । चिया वा कफी पनि निद्रा भगाउने उपाय हुन सक्छ । तर, त्यसको प्रयोग गर्दा पनि विचार गर्नुपर्छ । धेरै मात्रामा चिया/कफी पिउनु पनि स्वास्थ्यका लागि राम्रो होइन । पढ्ने बेला मुखमा चकलेट वा चुइङ्गम हाल्ने हो भने त्यसले पनि निद्रा लाग्ने समस्यामा केही कमी ल्याउँछ । आखिर आफूलाई आवश्यक पर्ने निद्रा भने पुगेको हुनुपर्छ ।
  • दिमागमा घुसिरहेको छैन भने जबर्जस्ती नपढ्ने । त्योभन्दा राम्रो आफूलाई के गर्न मन लागिरहेको छ, पहिल्याउने अनि केही समय रिफ्रेशमेण्ट लिने । परीक्षा छ भन्दैमा जतिबेला पनि हातमा किताब लिएर बस्नुपर्छ भन्ने छैन ।
  • हाम्रो खराब बानी के छ भने हामी परीक्षामा मात्र पढ्छौं । यसले ठूलो भार पर्छ । शुरूदेखि नै थोरै थोरै पढ्दै जाने हो भने परीक्षाका बेला अनावश्यक दबाब हुँदैन ।
  • किताब हेर्दा आँखा दुख्यो भने आवाजसहित पढ्ने र मोबाइलमा रेकर्ड गर्ने अनि त्यसलाई बारम्बार सुनिरहने । यसरी तयार भएको अडियो बूक बाहिर हिँड्दा पनि सुन्दै हिँड्न सकिन्छ ।
  • हामी फेल हुन चाहँदैनौं । तनावको प्रमुख कारण पनि त्यही हो । एउटा परीक्षामा असफल हुँदैमा जिन्दगी सकिँदैन । कहिलेकाहीँ फेल भएर पनि धेरै कुरा सिकिन्छ । कम्तीमा पास हुनुको महत्त्व थाहा हुन्छ । त्यसैले, फेल भइएला कि भन्ने भय पालेर नपढौं ।

COMMENTS

BLOGGER
contact for perofessional web development
Name

Administration,4,CSIT,2,Culture,3,Current Affair,20,Fiction,3,Formula,3,Freelance,10,Geography,1,Gorkhaptra,2,History,1,IQ,1,Local Level,21,Loksewa,12,Memory,2,More,2,Motivation,15,Newspaper Cuttings,3,Objective,71,Officer,1,Policy,5,Science,4,Social,3,Subjective,79,Tips,19,Travel,3,Video Class,9,
ltr
item
Chakra's Blog: पढाइमा कसरी उत्कृष्ट बन्ने ?
पढाइमा कसरी उत्कृष्ट बन्ने ?
https://2.bp.blogspot.com/-RU7n5g9SsYQ/Ws2YZnijnmI/AAAAAAAAGdU/WJWYJrk0jdkuJyC1I6ROkknJAedsrln9gCPcBGAYYCw/s320/Online%2BLoksewa%2BNotes.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-RU7n5g9SsYQ/Ws2YZnijnmI/AAAAAAAAGdU/WJWYJrk0jdkuJyC1I6ROkknJAedsrln9gCPcBGAYYCw/s72-c/Online%2BLoksewa%2BNotes.jpg
Chakra's Blog
https://www.chakrapanibhandari.com.np/2018/04/blog-post_59.html
https://www.chakrapanibhandari.com.np/
https://www.chakrapanibhandari.com.np/
https://www.chakrapanibhandari.com.np/2018/04/blog-post_59.html
true
7911877034631758713
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy